Wszystko na temat psów

Spaniele - pochodzenie

Angielscy myśliwi, doceniając doskonałą pracę psa w terenie, wyznaczali mu rozmaite zadania. Jednego wykorzystywali w lesie, innego w polu Jeszcze innego na terenach podmokłych, obfitujących w stawy, rzeki i jeziora. Pies aportujący zwierzynę przeważnie jej nie wystawiał.

Bowiem aportowanie — zdaniem angielskich myśliwych — „psuje" doskonałość i czystość pracy psa, przeznaczonego głównie do wystawiania bądź wypłaszania zwierzyny. Dlatego np. foxhoundy używane są w polowaniach na lisy, harriery — na zające, beagle — na króliki. Z kolei retrievery służą wyłącznie do apor­towania, a bloodhoundy (posokowce) do podążania za śladem zranionej zwierzyny. Jeszcze inne rasy wykorzystuje się jako norowce lub tropowce.

Tak daleko posunięta specjalizacja doprowadziła do powstania i rozpowszechnienia się w grupie psów myśliwskih całej podgrupy płochaczy, wśród których miejsce pierwsze — właśnie ze względu na bezbłędną pracę — zajmują spaniele.

Pochodzenie spanieli do dziś nie jest  dokładnie znane, podobnie jak wielu innych, znacznie starszych ras psów. Liczne ślady wyda­ją się wskazywać, że pies przypominający wyglądem spaniela znany był już w IV w. p.n.e. Prototyp spaniela zachował się w odnale­zionej rzeźbie, datowanej na czasy Filipa II, ojca Aleksandra Wielkiego.

Psy o zbliżonym do spaniela wyglądzie miały być znane także w starożytnej Kartaginie. Są bowiem badacze, którzy utrzymują, że nazwa „spaniel" pochodzi od słowa „span", oznaczającego w języku kartagińskim królika. Według innych kynologów nazwę swą psy te zawdzięczają Hiszpanii, z której podobno pochodzą. Jeszcze inni, nazwę spanieli wywodzą od wyrazu „espana", co w staroirlandzkim dialekcie oznacza krzaki, żywopłot. Niemiecki kynolog Rudolf Lóns jest zdania, że nazwa ta wzięła się od niemieckiego „spanen", co oznacza, że pies pozostaje w napięciu przy pracy.

Faktem jest, że już w VII i VIII wieku istniały w Hiszpanii psy długowłose, o zwisających uszach, używane do łowów, sprowadzone tam zapewne w okresie wypraw krzyżowych. Psy te rozpowszechniły się następnie we Francji i w Anglii, gdzie pojawiły się — zgodnie z zapiskami — w VIII w.

W „Lex Bajuvariorum" z początków VIII w. znaleźć można wzmiankę o psach używanych do łowów z sokołami, a więc o płochaczach. Prawa walijskie z 948 r. nazywają psy wykorzys­tywane w polowaniach spanielami.

O spanielach wspomina w swej pracy Livre de chasse Gaston de Foix (XIV w.) oraz Chaucer w Wif of Bathes Prologue. W 1570 r. ukazała się po łacinie książka dr. Johannesa Caiusa (John Keys of Kays), nadwornego lekarza królowej Elżbiety, De Canibus Brittan- nicus, przetłumaczona następnie na angielski i wydrukowana przez Abrahama Fleminga w 1576 r. Rozpowszechnione już w tym okresie spaniele dzielił autor na wodne — pracujące w wodzie oraz lądowe — pracujące przy chwytaniu ptactwa w sieci, bądź wykorzystywane do łowów z sokołami. Podział ten daje początek późniejszemu powstaniu odrębnych ras spanieli.

Obok spanieli służących do łowów, istniała w Anglii od XIII w. odmiana spanieli karłowatych, psów pokojowych. Dała ona po­czątek dwóm rasom karłowatych spanieli.

Klasyfikacja spanieli, zapoczątkowana przez Caiusa, ustaliła się ostatecznie z końcem XVI w. I tak, obok spanieli pracujących w wodzie (water spaniele), spaniele lądowe dzielą się na wyższe, których przeznaczeniem było wypędzanie ptactwa podczas polowań z sokołami, oraz niższe, które warowały przed ptactwem złowionym w sieci. Niższy wzrost ułatwiał nakrywanie ich wraz z ptactwem. Ze względu na rodzaj pracy tych dwóch odmian spanieli, pierwszej nadano nazwę springer albo starter spaniel, drugiej — sitting spaniel, a w latach późniejszych cocking, woodcock, wreszcie — cocker spaniel.

W XVII w., po wprowadzeniu do polowań broni palnej, zmieniły się reguły łowiectwa. Spaniele zaczęto wykorzystywać odmiennie niż dotychczas — musiały zarówno wypłaszać zwierzynę, jak i aporto­wać. Zapoczątkowało to hodowlę seterów, którym początek dały... właśnie spaniele. A wśród tych ostatnich dzielonych nadal tradycyj­nie na lądowe i wodne, wyróżniano mniejsze lądowe — cocker spaniele, średnie, a zarazem cięższe — clumber spaniele i większe — springer spaniele, welsh spaniele, sussex spaniele i norfolk spaniele.

Obok nich hodowano nadal spaniele karłowate, różnej maści, jako psy pokojowe. Z czasem jednak coraz ściślejsze formułowanie wymogów pod kątem wyglądu zewnętrznego, budowy anatomicznej, wzrostu, wagi i maści doprowadziło do ustalenia wzorców kilkunastu odrębnych ras spanieli, przyjętych przez Kennel Club w Anglii, a następnie — Międzynarodową Federację i organizacje kynologicz­ne w rozmaitych krajach.

System reklamy Test